Kada prijatelji kažu „idemo na Zlatibor”, obično misle na naselje oko jezera — istorijske Kraljeve vode, na oko 1.000 m nadmorske visine. Ali Zlatibor je zapravo lestvica: sela u dolinama, plato u sredini i grebeni koji se dižu iznad hiljadu i po metara. Razlika u visini menja sve — vegetaciju, temperaturu, dužinu snežnog perioda, čak i to šta ćete jesti za ručak.
Evo kako Zlatibor izgleda ako ga posmatrate „od dna prema vrhu”, sa udaljenostima od centra Zlatibora.
1. Jablanica (445 m) — najniža zlatiborska stepenica
Selo Jablanica je na 445 m, oko 22 km od centra. Spuštanje sa platoa u Jablanicu je najbrži način da osetite koliko visina utiče na pejzaž: dolinska klima, drugačija vegetacija i primetno toplije dane nego u naselju.
2. Tripkova (665 m) — selo ispod svog vrha
Tripkova leži na 665 m, 15 km od centra, a iznad nje se diže vrh Gradina (~1.164 m). Idealna kombinacija za jednodnevni izlet: krećete iz sela, a razliku u visini od nekoliko stotina metara „zaradite” nogama.
3. Gostilje (720 m) — visina koju pravi voda
Gostilje je na 720 m i 25 km od centra, a poznato je po vodopadu visine oko 22 m. Ulaznica je oko 250 RSD, a leti je otvoreno 09:00–19:30 (aktuelne informacije proverite na zvaničnom sajtu ili kod TO Zlatibor). Sam vodopad je najbolji podsetnik da se zlatiborska voda kreće sa platoa nadole.
4. Sirogojno i Čajetina (850 m) — nivo tradicije i uprave
Oba mesta su na 850 m. Čajetina je administrativni centar opštine, 12 km od Zlatibora. Sirogojno je 26 km dalje i tu su Muzej „Staro selo” (ulaznica oko 200 RSD, leti 09:00–19:00) i kamena crkva Svetih apostola Petra i Pavla iz 1764. godine.
5. Semegnjevo, Dobroselica i Ribnica (922–980 m) — pojas pred plato
Semegnjevo je na 922 m (20 km), a Dobroselica i Ribnica na 980 m (15 km i 18 km). U Dobroselici je crkva Svetog Ilije Proroka, brvnara iz 1821. Iz Dobroselice polazi i asfaltni put ka Čigoti — praktičan „ulaz” u visinski deo planine.
6. Centar Zlatibora (~1.000 m) — nivo na kojem se spava
Naselje oko jezera je na oko 1.000 m. Zlatiborsko jezero je udaljeno svega 1 km od centra i veštačko je — nastalo 1947. godine. Tu su i panoramski točak (oko 300 RSD, leti 10:00–22:00) i Dino park (2 km, 800–1.500 RSD).
7. Čigota, Brijač i Tornik (1.422–1.496 m) — krov Zlatibora
Čigota (1.422 m), treća po visini, dostupna je vidikovcem 6 km od centra i besplatna je. Brijač (1.480 m) je najviši vrh masiva Murtenice, najšumovitijeg dela Zlatibora. Na kraju je Tornik (1.496 m) — najviši vrh planine, 12 km od centra, do kojeg vodi i Gold gondola dužine oko 9 km.
Savet: i u julu ponesite tanju jaknu. Razlika između 445 i 1.496 metara oseti se već posle pola sata vožnje.
